Ứng dụng của biến thiên sinh học trong thực hành lâm sàng

Trần Thị Chi Mai

Main Article Content

Tóm tắt

 Biến thiên sinh học bao gồm biến thiên cá thể (Intra-individual coefficient of variation) và biến thiên quần thể (Inter-individual coefficient of variation). Biến thiên sinh học có nhiều ứng dụng trong thực hành y khoa. Khái niệm giá trị thay đổi tham chiếu (RCV) dựa trên biến thiên phân tích và biến thiên cá thể được đưa ra nhằm xác định xem sự khác biệt giữa các kết quả liên tiếp của một chất phân tích trên một bệnh nhân có thể có ý nghĩa lâm sàng hay không. Đây là một cách tiếp cận khoa học hơn cho việc đánh giá những thay đổi có ý nghĩa lâm sàng giữa các kết quả xét nghiệm liên tiếp mà trước đây các bác sĩ chủ yếu dựa vào trực giác và kinh nghiệm. Chỉ số cá thể (Index of Individuality) cho phép so sánh sự biến thiên sinh học cá thể và sự biến thiên sinh học quần thể. Khi chỉ số cá thể ở mức thấp (<0,6), các giá trị cho bất kỳ cá thể nào chỉ là một phần nhỏ của khoảng tham chiếu. Các giá trị tham chiếu sẽ không có ích, đặc biệt là khi quyết định xem các thay đổi trong một cá thể có xảy ra hay không. Ngược lại, khi II cao (> 1,4), các giá trị từ một cá thể sẽ bao gồm phần lớn phân phối của khoảng tham chiếu. Do đó, các giá trị tham chiếu sẽ có giá trị đáng kể trong nhiều tình huống lâm sàng.

Article Details

Từ khóa

Biến thiên sinh học cá thể, biến thiên sinh học quần thể, giá trị thay đổi tham chiếu, chỉ số cá thể

Các tài liệu tham khảo

1. Fraser C.G. Biological Variation: From Principles to Practice. Amer As-soc for Clinacal Chemistry, Washington. 2001.
2. Fraser C.G, Harris E.K. Generation and application of data on biological variation inclinical chemistry. Crit. Rev. Clin. Lab. Sci, 1989; 27(5): 409–437.
3. Aarsand A. K, Roraas T, Sandberg S. Biological variation- reliable data is essential. Clin Chem Lab Med, 2015; 53(2):153-154.
4. Ricos C, Perich C, Minchinela J et al. Application of biological variation- a review. Biochemia Medica, 2009; 19(3): 250-259.
5. Young D.S and Bermes E.W. Preanalytical variables and Biological Vari-ation.Tietz textbook of clinical and Molecular diagnostics, fourth edition, Elsevier Saunders, 2016; 449- 473.
6. Fraser C.G, Cummings S.T, Wilkinson S.P, et al. Biological variability of 26 clinical chemistry analytes in elderly people. Clin Chem, 1989; 35(5): 783-786.
7. Ricós C, Iglesias N, García-Lario J-V, et al. Within-subject biologicalvar-iation in disease: collated data and clinical consequences. Ann Clin Bio-chem, 2007; 44 (Pt4): 343–352.
8. Mogadam M, Ahmed S.W, Menscch A.H, et al. Within- person fluctuation of serum cholesterol and lipoprotein. Arch Inter Med,1990; 150(8): 1645- 1648.
9 . Fraser C.G. Reference change values: the way forward in monitoring. Ann Clin Biochem, 2009; 46 (Pt3): 264-265.
10. Minchinela J, Ricós C, Perich C, et al. Biological variation database, and quality specifications for imprecision, bias and total error (desirable and minimum). The 2014 update. http:// www.westgard.com/biodatabase- 2014- update.htm
11. Goruroglu Ozturk O. Using Biological Variation Data for Reference Change Values in Clinical Laboratories. Biochem Anal Biochem, 2012; 01(04)
12. Harris E.K, Yasaka T. On the calculation of a “reference change” for comparing two consecutive measurements. Clin Chem, 1983; 29(1): 25- 30.Harri
13. Ceriotti F, Hinzmann R, Panteghini M. Reference intervals: the way for-ward. Ann Clin Biochem, 2009; 46(Pt 1): 8–17.
14. Badrick T. Biological variation: Understanding why it is so important?. Practical Laboratory Medicine, 2021; 23: 1- 15.