PHẢN ỨNG DA NẶNG DO THUỐC

Nguyen Van Khiem, Le Thi Minh Huong

Main Article Content

Tóm tắt

Phản ứng da nặng (Severe Cutaneous Adverse Reaction, SCAR) do thuốc là một nhóm các phản ứng dị ứng thuốc gây tổn thương nghiêm trọng đến da và niêm mạc, trong những trường hợp nặng có thể ảnh hưởng đến các cơ quan nội tạng, thậm chí gây tử vong. Ngoài thuốc, một số tác nhân nhiễm trùng như Mycoplasma pneumoniacũng có thể gây ra SCAR, đặc biệt ở trẻ em. Trong bài này, xin được tập trung vào SCAR do thuốc.


SCAR bao gồm các hội chứng sau:



  • Hội chứng Steven – Johnson (SJS)

  • Hội chứng hoạt tử thượng bì nhiễm độc (Toxic Epidermal Necrolysis, TEN, trước đây còn được gọi là hội chứng Lyell)

  • Hội chứng chuyển tiếp giữa SJS và TEN (SJS/TEN overlap)

  • Hội chứng phản ứng với thuốc có triệu chứng toàn thân và tăng bạch cầu ái toan (Drug Reaction with Eosinophilia and Systemic Symtoms, DRESS).

  • Ban mụn mủ toàn thân cấp tính (Acute Generalized Exanthematous Pustulosis, AGEP).


Gần đây, phát ban cố định do thuốc thể bọng nước lan tỏa (Generalized Bullous Fixed Drug Eruption, GBFDE) cũng được một số bác sĩ xếp vào SCAR. Tuy nhiên GBFDE thường ít nguy hiểm hơn cũng như rất hiếm gặp ở trẻ em.


Trong các hội chứng trên, SJS, TEN và hội chứng chuyển tiếp SJS/TEN được cho là cùng một bệnh với các mức độ nặng khác nhau. Trong bài này, chúng được kí hiệu chung là SJS-TEN

Article Details

Các tài liệu tham khảo

1. Epidermal necrolysis (Stevens–Johnson syndrome and toxic epidermal necrolysis): Historical considerations. (2013). Dermatologica Sinica, 31(4), 169–174.
2. Donald Y. M. et al (2016), Pediatric Allergy: Principles and Practice, Elsevier.
3. Nguyen D.V., Vidal C., Chu H.C., et al. (2019). Human leukocyte antigen-associated severe cutaneous adverse drug reactions: from bedside to bench and beyond. Asia Pacific Allergy, 9(3).
4. McPherson T., Exton L.S., Biswas S., et al. (2019). British Association of Dermatologists’ guidelines for the management of Stevens–Johnson syndrome/toxic epidermal necrolysis in children and young people, 2018. British Journal of Dermatology, 181(1), 37–54.
5. Zimmermann S., Sekula P., Venhoff M., et al. (2017). Systemic Immunomodulating Therapies for Stevens-Johnson Syndrome and Toxic Epidermal Necrolysis: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Dermatol, 153(6), 514–522.
6. Antoon J.W., Goldman J.L., Lee B., et al. (2018). Incidence, outcomes, and resource use in children with Stevens-Johnson syndrome and toxic epidermal necrolysis. Pediatric Dermatology, 35(2), 182–187.
7. Wang C.-W., Yang L.-Y., Chen C.-B. et al. (2019). Randomized, controlled trial of TNF-α antagonist in CTL-mediated severe cutaneous adverse reactions. J Clin Invest, 128(3), 985–996.
8. White K.D., Abe R., Ardern-Jones M., et al. (2018). SJS/TEN 2017: Building Multidisciplinary Networks to Drive Science and Translation. J Allergy Clin Immunol Pract, 6(1), 38–69.
9. Huong LTT, Điều trị giải mẫn cảm với thuốc điều trị ung thư Epotosid. Journal of Pediatric Research and Practice. 2018;6:32-36. https://doi.org/10.25073/jprp.v0i6.105
10. Chen Y.-C., Cho Y.-T., Chang C.-Y., et al. (2013). Drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms: A drug-induced hypersensitivity syndrome with variable clinical features. Dermatologica Sinica, 31(4), 196–204.
11. Kang S. (2018), Fitzpatrick’s Dermatology, Ninth Edition, McGraw-Hill Education / Medical.
12. Halevy S. (2019). Acute Generalized Exanthematous Pustulosis. Advances in Diagnosis and Management of Cutaneous Adverse Drug Reactions: Current and Future Trends. Springer, 105–122.
13. Francesca M., Carlo C., Silvia C., et al. (2019). Drug reaction with eosinophilia and systemic symptoms (DRESS) in children. Acta Biomed, 90(Suppl 3), 66–79.
14. Ramien M. and Goldman J.L. (2020). Pediatric SJS-TEN: Where are we now?. F1000Res, 9.
15. Gomes E.R., Brockow K., Kuyucu S., et al. (2016). Drug hypersensitivity in children: report from the pediatric task force of the EAACI Drug Allergy Interest Group. Allergy, 71(2), 149–161.