Tổng quan về liệu pháp miễn dịch đặc hiệu với dị nguyên

Phan Thị Minh Phương, Trần Thanh Loan

Main Article Content

Tóm tắt

Cơ sở lý luận: Liệu pháp miễn dịch đặc hiệu dị nguyên (AIT: allergen specific immunotherapy)
đang là phương pháp duy nhất điều trị bệnh dị ứng đầy tiềm năng. Liệu pháp này bao gồm việc
sử dụng liều cao và lặp lại các chất gây dị ứng bằng đường tiêm dưới da (SCIT: subcutaneous
immunotherapy) hoặc dùng ngậm dưới lưỡi (SLIT: sublingual immunotherapy), để tạo ra
trạng thái dung nạp miễn dịch lâu dài. Phương pháp điều trị này làm thay đổi biểu hiện của
bệnh dị ứng, bảo vệ cơ thể chống lại sự tiến triển của bệnh và cải thiện triệu chứng với hiệu quả
kéo dài nhiều năm sau khi ngừng điều trị.
Các tế bào T điều hòa (Treg) đã được xác định là yếu tố điều hòa chính của quá trình dung
nạp miễn dịch ngoại vi với dị nguyên. Chúng mang dấu ấn CD4+ và CD25+. Treg ức chế hoạt
động tế bào Th1, Th2 hiệu lực, ức chế IgE đặc hiệu với dị nguyên, kích thích tạo IgG4, ức chế
hoạt động dưỡng bào, bạch cầu ái kiềm và bạch cầu ái toan.
IL-10 được tiết ra ngày càng tăng trong AIT. IL-10 ảnh hưởng đến điều hòa tổng hợp của
cả IgE và IgG4 đặc hiệu với dị nguyên. IL-10 ức chế hiệu quả IgE đặc hiệu với dị nguyên, đồng
thời làm tăng sản xuất IgG4. Hầu hết tỷ lệ IgE / IgG4 đều giảm trong suốt quá trình AIT là do
sự chuyển đổi đáp ứng miễn dịch từ Th2 sang Treg. Bệnh dị ứng có thể là hậu quả của sự mất
cân bằng giữa hoạt động của tế bào lympho T điều hòa (Treg) và lympho Th2.
Các hướng nghiên cứu mới như liệu pháp miễn dịch bằng peptid, DNA kích thích miễn
dịch, AIT kết hợp kháng IgE cho những kết quả đáng khích lệ, tuy vậy cần nghiên cứu đánh giá
về tính an toàn và hiệu quả của chúng.

Article Details

Từ khóa

dị ứng, tiêm dưới da, ngậm dưới lưỡi, Treg, Th2, IL10, CpG DNA

Các tài liệu tham khảo

1. L. Cox, “The role of allergen immunotherapy in the management of allergic rhinitis,”
Am. J. Rhinol. Allergy, vol. 30, no. 1, pp. 48-53, 2016.
2. J. H. Kappen, S. R. Durham, H. I. T. Veen, and M. H. Shamji, “Applications and
mechanisms of immunotherapy in allergic rhinitis and asthma,” Ther. Adv. Respir.
Dis., vol. 11, no. 1, pp. 73-86, 2017.
3. C. A. Akdis and M. Akdis, “Mechanisms of allergen-specific immunotherapy,” J.
Allergy Clin. Immunol., vol. 127, no. 1, pp. 18-27, 2011.
4. J. Ring and J. Gutermuth, “100 years of hyposensitization: History of allergenspecific
immunotherapy (ASIT),” Allergy Eur. J. Allergy Clin. Immunol., vol. 66, no.
6, pp. 713-724, 2011.
5. H. S. Nelson and P. S. Norman, “Allergen-specific immunotherapy,” Chem. Immunol.
Allergy, vol. 100, pp. 333-338, 2014.
6. H. Y. Woo et al., “Mechanism for acute oral desensitization to antibiotics,” Allergy
Eur. J. Allergy Clin. Immunol., vol. 61, no. 8, pp. 954-958, 2006.
7. H. Plewako et al., “Basophil interleukin 4 and interleukin 13 production is suppressed
during the early phase of rush immunotherapy,” Int. Arch. Allergy Immunol., vol.
141, no. 4, pp. 346-353, 2006.
8. O. Palomares, M. Akdis, M. Martín-Fontecha, and C. A. Akdis, “Mechanisms of
immune regulation in allergic diseases: the role of regulatory T and B cells,” Immunol.
Rev., vol. 278, no. 1, pp. 219-236, 2017.
9. M. R. Karlsson, J. Rugtveit, and P. Brandtzaeg, “Allergen-responsive CD4 + CD25
+ Regulatory T Cells in Children who Have Outgrown Cow’s Milk Allergy,” J. Exp.
Med., vol. 199, no. 12, pp. 1679-1688, 2004.
10. A. Cavani, F. Nasorri, C. Ottaviani, S. Sebastiani, O. De Pita, and G. Girolomoni,
“Human CD25+ Regulatory T Cells Maintain Immune Tolerance to Nickel in Healthy,
Nonallergic Individuals,” J. Immunol., vol. 171, no. 11, pp. 5760-5768, 2003.
11. B. J. Prakken et al., “Epitope-specific immunotherapy induces immune deviation of
proinflammatory T cells in rheumatoid arthritis,” Proc. Natl. Acad. Sci., vol. 101, no.
12, pp. 4228-4233, 2004.
12. G. J. Gleich, E. M. Zimmermann, L. L. Henderson, and J. W. Yunginger, “Effect of
immunotherapy on immunoglobulin E and immunoglobulin G antibodies to ragweed
antigens: A six-year prospective study,” J. Allergy Clin. Immunol., vol. 70, no. 4, pp.
261-271, 1982.
13. M. Jutel, L. Jaeger, R. Suck, H. Meyer, H. Fiebig, and O. Cromwell, “Allergenspecific
immunotherapy with recombinant grass pollen allergens,” J. Allergy Clin.
Immunol., vol. 116, no. 3, pp. 608-613, 2005.
14. M. Jutel et al., “IL-10 and TGF-β cooperate in the regulatory T cell response to mucosal
allergens in normal immunity and specific immunotherapy,” Eur. J. Immunol., vol.
33, no. 5, pp. 1205-1214, 2003.
15. S. S. Palaniyandi, K. Watanabe, M. Ma, H. Tachikawa, M. Kodama, and Y. Aizawa,
“Inhibition of mast cells by interleukin-10 gene transfer contributes to protection
against acute myocarditis in rats,” Eur. J. Immunol., vol. 34, no. 12, pp. 3508-3515,
2004.
16. K. T. Nouri-Aria et al., “Grass Pollen Immunotherapy Induces Mucosal and Peripheral
IL-10 Responses and Blocking IgG Activity,” J. Immunol., vol. 172, no. 5, pp. 3252-
3259, 2004.
17. C. Pilette et al., “Grass Pollen Immunotherapy Induces an Allergen-Specific IgA2
Antibody Response Associated with Mucosal TGF- Expression,” J. Immunol., vol.
178, no. 7, pp. 4658-4666, 2007.
18. M. H. Shamji et al., “The IgE-facilitated allergen binding (FAB) assay: Validation
of a novel flow-cytometric based method for the detection of inhibitory antibody
responses,” J. Immunol. Methods, vol. 317, no. 1-2, pp. 71-79, 2006.
19. M. J. Furin et al., “Immunotherapy decreases antigen-induced eosinophil cell
migration into the nasal cavity,” J. Allergy Clin. Immunol., vol. 88, no. 1, pp. 27-32,
1991.
20. E. M. Ling et al., “Relation of CD4+CD25+ regulatory T-cell suppression of allergendriven
T-cell activation to atopic status and expression of allergic disease,” Lancet,
vol. 363, no. 9409, pp. 608-615, 2004.
21. D. S. Robinson, M. Larché, and S. R. Durham, “Review series Tregs and allergic
disease,” J. Clin. Invest., vol. 114, no. 10, pp. 1389-97, 2004.
22. S. R. Durham et al., “Long-term clinical efficacy of grass-pollen immunotherapy ,”
N.Engl.J Med. , vol. 341, no. 7, pp. 468-475, 1999.
23. J. Bousquet et al., “Immunotherapy with a standardized Dermatophagoides
pteronyssinus extract,” 1985.
24. J. F. Phillips, R. F. Lockey, R. W. Fox, D. K. Ledford, and M. C. Glaum, “Systemic
reactions to subcutaneous allergen immunotherapy and the response to epinephrine,”
Allergy Asthma Proc., vol. 32, no. 4, pp. 288-294, 2011.
25. D. R. Wilson, L. I. Torres, and S. R. Durham, “Sublingual immunotherapy for allergic
rhinitis,” Cochrane Database Syst Rev, no. 2, p. CD002893-, 2003.
26. M. Penagos et al., “Efficacy of sublingual immunotherapy in the treatment of allergic
rhinitis in pediatric patients 3 to 18 years of age: A meta-analysis of randomized,
placebo-controlled, double-blind trials,” Ann. Allergy, Asthma Immunol., vol. 97, no.
2, pp. 141-148, 2006.
27. S. R. Durham et al., “Long-term clinical efficacy in grass pollen-induced
rhinoconjunctivitis after treatment with SQ-standardized grass allergy immunotherapy
tablet,” J. Allergy Clin. Immunol., vol. 125, no. 1-3, p. 131-138.e7, 2010.
28. The Global Initiative for Asthma, “Global Strategy for Asthma Management and
Prevention,” p. 92, 2006.
29. J. Bousquet et al., “Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma (ARIA) 2008 update
(in collaboration with the World Health Organization, GA2LEN and AllerGen),”
Allergy Eur. J. Allergy Clin. Immunol., vol. 63, no. SUPPL. 86, pp. 8-160, 2008.
30. J. L. Brozek et al., “Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma (ARIA) guidelines-2016
revision,” J. Allergy Clin. Immunol., pp. 950-958, 2017.
31. M. Marogna et al., “Effects of sublingual immunotherapy for multiple or single
allergens in polysensitized patients,” Ann. Allergy, Asthma Immunol., vol. 98, no. 3,
pp. 274-280, 2007.
32. G. W. Canonica et al., “Sub-lingual immunotherapy: World Allergy Organization
Position Paper 2009,” Allergy, vol. 64, no. Suppl 91, pp. 1-59, 2009.
33. E. Ridolo, M. Montagni, L. Bonzano, G. Senna, and C. Incorvaia, “Arguing the
misconceptions in allergen-specific immunotherapy,” Immunotherapy, vol. 6, no. 5,
pp. 587-595, 2014.
34. P. G. Cox L, Larenas-Linnemann D, Lockey RF, “Speaking the same language:
The World Allergy Organization Subcutaneous Immunotherapy Systemic Reaction
Grading System,” J Allergy Clin Immunol 125569 e7-574 e7, vol. 4, no. 3, pp. 93-94,
2010.
35. A. J. Frew, R. J. Powell, C. J. Corrigan, and S. R. Durham, “Efficacy and safety
of specific immunotherapy with SQ allergen extract in treatment-resistant seasonal
allergic rhinoconjunctivitis,” J. Allergy Clin. Immunol., vol. 117, no. 2, pp. 319-325,
2006.
36. M. a M. Calderon et al., “Allergen injection immunotherapy for seasonal allergic
rhinitis ( Review ) Allergen injection immunotherapy for seasonal allergic rhinitis,”
Cochrane Rev. J., vol. 5, no. 1, pp. 1279-1379, 2009.
37. L. Nielsen, C. R. Johnsen, H. Mosbech, L. K. Poulsen, and H. J. Mailing, “Antihistamine
premedication in specific cluster immunotherapy: A double-blind, placebo-controlled
study,” J. Allergy Clin. Immunol., vol. 97, no. 6, pp. 1207-1213, 1996.
38. D. I. Bernstein, M. Wanner, L. Borish, and G. M. Liss, “Twelve-year survey of
fatal reactions to allergen injections and skin testing: 1990-2001,” J. Allergy Clin.
Immunol., vol. 113, no. 6, pp. 1129-1136, 2004.
39. L. S. Cox, D. L. Linnemann, H. Nolte, D. Weldon, I. Finegold, and H. S. Nelson,
“Sublingual immunotherapy: A comprehensive review,” J. Allergy Clin. Immunol.,
vol. 117, no. 5, pp. 1021-1035, 2006.
40. G. B. Gidaro, F. Marcucci, L. Sensi, C. Incorvaia, F. Frati, and G. Ciprandi, “The
safety of sublingual-swallow immunotherapy: An analysis of published studies,”
Clin. Exp. Allergy, vol. 35, no. 5, pp. 565-571, 2005.
41. C. Lombardi, S. Gargioni, M. Cottini, G. W. Canonica, and G. Passalacqua, “The
safety of sublingual immunotherapy with one or more allergens in adults,” Allergy
Eur. J. Allergy Clin. Immunol., vol. 63, no. 3, pp. 375-376, 2008.
42. L. Cox et al., “Allergen immunotherapy: A practice parameter third update,” J.
Allergy Clin. Immunol., vol. 127, no. 1 SUPPL., pp. S1-S55, 2011.
43. E. varez-Cuesta, J. Bousquet, G. W. Canonica, S. R. Durham, H. J. Malling, and E.
Valovirta, “Standards for practical allergen-specific immunotherapy,” Allergy, vol.
61 Suppl 8, no. 0105-4538 (Print), pp. 1-20, 2006.
44. F. R. Ali and M. Larché, “Peptide-based immunotherapy: A novel strategy for allergic
disease,” Expert Rev. Vaccines, vol. 4, no. 6, pp. 881-889, 2005.
45. E. Abdullah, A. Idris, and A. Saparon, Perspectives in allergen immunotherapy: 2017
and beyond, vol. 12, no. 10. 2017.
46. S. Holgate, M. Church, D. Broide, and F. Martinez, Allergy, 4th Edit. 2012.
47. A. M. Krieg, “CpG motifs in bacterial DNA and their immune effects,” Annu. Rev.
Immunol., vol. 20, no. 1, pp. 709-760, 2002.
48. H. L. Spiegelberg, E. M. Orozco, M. Roman, and E. Raz, “DNA immunization: A
novel approach to allergen-specific immunotherapy,” Allergy Eur. J. Allergy Clin.
Immunol., vol. 52, no. 10, pp. 964-970, 1997.
49. G. Passalacqua, D. Bagnasco, M. Ferrando, E. Heffler, F. Puggioni, and G. W.
Canonica, “Current insights in allergen immunotherapy,” Ann. Allergy, Asthma
Immunol., vol. 120, no. 2, pp. 152-154, 2018.
50. P. Satitsuksanoa, A. Głobińska, K. Jansen, W. Van De Veen, and M. Akdis, “Modified
Allergens for Immunotherapy” 2018.